كوري

نويسنده : ژوزه ساراماگو

ترجمه : مينو مشيري

نشر علم، ٣٦٦ص 

*

در شهری یک جور كوري واگیردار شايع مي شود که در آن فرد مبتلا جز سفیدی مطلق هیچ نمی بیند و در این اپیدمی جز یک نفر [زن] ، هیچ کس مصون باقی نمی ماند. تعداد زیادی از کورها را در تیمارستانی متروك قرنطینه می کنند و در آن جا با توجه به کمبود امکانات  که منجر به ایجاد فضایی کثیف و متعفن شده ، عده ای از کورها مابقی را استثمار می کنند تا آن جا که دیگران برای به دست آوردن غذا حاضر می شوند از به اصطلاح شرف و ناموس خود بگذرند. اما در این میان زن بینای داستان با حمایت پیرمردی متفکر ، زمینه های یک شورش را علیه استثمارگران فراهم می کند. پس از مدتی شخصیت های اصلی داستان وارد فضای آخرالزمانی شهر می شوند و ...

**

داستان  تصويري از زندگي بشر در كره‌ي زمين است.ما انسان ها مانند دسته هايي كور زندگي مي كنيم و در طول تاريخ تمدن خود براي رفع نيازهاي اوليه ي خود چه بدي ها و خوبي هايي كه نكرده ايم. انسان هایی که حتی در نابینایي هم دوست داريم ظلم کنيم و فقط خودمان را از مهلکه نجات دهيم و دیگران آن قدر برایمان مهم هستند که بتوانند نیازهای ما را برای زنده ماندن یا بهتر زندگی کردن برطرف کنند نه بیشتر...

***

١-  در این داستان زمان و مكان وجود ندارد.هيچ كشور،شهر،خيابان و كوچه اي نام ندارد. اين مكان همين دنياست. شخصیت های داستان اسم ندارند و فقط نقش اجتماعی آنها بيان مي شود.مردم بی نام نوع بشر هستند. 

"كائنات بي نهايت است،كتابهاي اين دنيا هم همگي بي نهايتند"

 

٢-  نوع کوری سفید وتابناک است و چشم هيچ مشكل فيزيولوژيكي ندارد (رنگ سفيد در عين حال كه همه رنگ ها را در خود دارد،هيچ رنگي نيست ). کوری معنوی است؛ آدم ها چشمانشان می بیند اما در باطن کور هستند. تنها در اخر داستان متوجه مي شويم كه سازماندهی و قانونمندی و رفتار عاقلانه به نوعی آغاز بینایی است.

" چرا ما کور شدیم ، نمی دانم شاید روزی بفهمیم، می خواهی عقیده ی مرا بدانی ، بله : بگو، فکر نمی کنم که ما کور شدیم ، فکر می کنم ما کور هستیم ، کور اما بینا، کورهایی که می توانند ببینند اما نمی بینند"

 

٣-  زنان در تمام داستان نقش کلیدی دارند؛ نقش اصلی داستان زن پزشک است کسی كه پشت پرده را می بیند. زن و تن فروشی برای مردان ، زنی که بخش دزدان را می سوزاند، زن و دو دختر نویسنده در جست و جوی غذا. در داستان تنها زنان هستند که مورد ظلم وستم قرار می گیرند . در آن جامعه موهبت دیدن فقط به یک زن داده شده است ، زنی که با استفاده از قدرت تدبر و چشمان باز همچون مادری مهربان بر اوضاع و شرایط محیط ناظر است و گره از مشکلات ديگران باز مي كند.

"زنها هنگام تولد دوباره در يكديگر حلول مي كنند..."

در مقابل مردان تا زمانی مردانگی و شرافت خود را حفظ می کنند که حیاتشان در خطر نباشد اما زمانی که این حیات  مورد تهدید قرار مي گيرد ، شرافت خود را فراموش کرده و حاضر به چشم پوشی از ناموس خود هم می شوند. تنها نقشي كه به مردان داده شده ، نقش نه چندان پررنگ پيرمرد در خارج شدن از قرنطينه است.

"نجابت در مسير دشوار كمال، همواره با اشكالات  فراوان مواجه مي شود"

 

٤-  در جايي از داستان تصاویر و مجسمه های مسیح و قدیسان را با پارچه ای به رنگ همان نور سفید بسته اند كه به نظر من به معني ناتوانی دین دربرابر جهان امروز است.

"خداوند استحقاق ديدن ندارد"

 

٥- كوري داستاني نمادين است. کوری سمبل غفلت است ،چراغ راهنمایی نماد قانون است ، كور شدن استعاره از زندگی افرادی است که فکر می کنند می بینند ولی واقعاً کورند و افرادي که در قرنطینه جمعند نمادی از یک جامعه با اقشار مختلف است. 

 

٦-   همچنين كوري غير از موارد بالا خشونت ، اطاعت کورکورانه و دیکتاتوری را هم نقد مي كند.

***

جملاتي از كتاب  كه ممكن است كمتر شنيده باشيم:

"اين منطقي ترين بيماري دنياست.چشم كور كوري ش را به چشم بينا منتقل مي كند،... كور بودن با مردن يكي نيست، بله، اما مردن با كور بودن يكي ست"

"شمعي كه راه را روشن مي كند پرنورتر مي سوزد"

"اگر نمي توانيم مانند إنسانها زندگي كنيم،لاأقل سعي كنيم مانند حيوانات زندگي نكنيم"

"مي شود از ترس كور شد،حرف شما دقيق است، دقيقتر از اين حرفي نمي شود،ما وقتي كور شديم در واقع از پيش كور بوديم،از ترس كور شديم،از ترس كور خواهيم ماند"

"چشم تنهاي جاي بدن است كه هنوز روحي در آن باقي ست"

"حتي در منتهاي بدبياري هم امكان يافتن خوبيهايي هست كه بدبختيها را قابل تحمل كند"

"بدترين چيز براي زندگي در جهنم سعي در خو گرفتن به بوي عفن وحشتناك آن است"

"انساني كه فاقد پوسته دومي به نام خودبيني باشد هنوز از مادر نزاده است، دوام اين پوسته از پوسته اول كه به آساني دچار خونريزي مي شود بيشتر است"

"باري كه هميشه سنگين تَر است بار ديگران است"

"كورها هميشه در حال جنگند،هميشه در حال جنگ بوده اند"

"در مرگ همه به يك اندازه كورند"

"انتقام اگر برحق باشد انساني است، اگر قرباني حقي نسبت به خطا كار نداشته باشد پس عدالت هم وجود ندارد"

"آنقدر از مرگ مي ترسيم كه هميشه سعي مي كنيم از تقصيرات اموات بگذريم،انگار پيشاپيش مي خواهيم وقتي نوبت خودمان شد از تقصيرات ما هم بگذرند"

" كورتر از همه كسي بود كه نمي خواست ببيند"

"زندگي با آدمهاي ديگر مشكل نيست درك كردنشان مشكل است"

"آنهايي كه هنوز زنده اند نياز بيشتري به دوباره زنده شدن دارند و نمي توانند،دكتر گفت ما كه از حالا مرده نيمبنديم،زنش جواب داد زنده نيمبند هم هستيم"

"احتياج سلاح پر قدرتي است"

"اگر روزي متوجه شويم كه ديگر كار خوب و مثبتي از دستمان بر نمي آيد،بايدشهامت لازم را براي ترك اين دنيا داشته باشيم"

"هرگز نمي شود رفتار آدمها را پيش بيني كرد،بايد صبر كرد،بايد انتظار كشيد، زمان است كه بر ما حاكم است،زمان است كه در آن سر ميز با ما قمار مي كند تمام برگها را در دست دارد،بايد برگهاي برنده ي زندگي را،برگهاي برنده ي زندگيمان را حدس بزنيم"

****

در پايان كتاب بسيار عالي بود و از خوندنش لذت بردم . در مقايسه با كتاب هاي ديگه جملات بسيار زيادي براي به تفكر داشت .

 

 

 

شاهنامه

نویسنده: ابوالقاسم فردوسی توسی

 

شاهنامه در یک جمله شناسنامه ی قوم ایرانی و به زبان ساده نبرد خوبی و بدی است. تبار نامه ای است منظوم که بیت بیت آن ریشه در خواسته های ملتی دارد که همیشه نیکی و روشنایی را ستوده و با بدی و تاریکی جنگیده است. شاهنامه شرح شکست ها و پیروزی ها،دلاوری ها و ناکامی های ایرانیان در 3 دوره اساطیری (عهد کیومرث تا فریدون)، پهلوانی (قیام کاوه تا مرگ رستم) و تاریخی (اوخر عهد کیان به بعد) است. به طور کلی شاهنامه دارای سیر خطی تاریخی است ولی در جای جای آن بطور پراکنده داستان های مستقل نیز مانند داستان بیژن و منیژه، رستم و سهراب، رستم و اسفندیار و ... به چشم می خورد.

.

1. بر خلاف باور معمول که گفته می شود در شاهنامه از هیچ واژه عربی استفاده نشده است، 865 واژه عربی درآن بکار رفته است و کل واژه های بیگانه به کار رفته در کتاب حدود 5 درصد کل آن است .

2.بر خلاف ضرب المثل مشهور «شاهنامه آخرش خوشه»، شاهنامه به هیچ وجه پایان خوشی ندارد و خبر از شکست ساسانیان به دست تازیان می دهد.

3. خواندن شاهنامه با توجه به توصیف های زیبا و بسیار آن، در ابتدا کمی سخت اما لذت بخش است.

..

خواندن شاهنامه با وجود طولانی بودنش یکی از بهترین کارهای من بود. توصیه می کنم که کمر همت را ببندید و خواندن این شاهکار بی نظیر را شروع کنید.

مون بزرگ

نویسنده: آلن فورنیه

مترجم: مهدی سحابی

انتشارات:  مرکز

- صفحه

قیمت : - 

 

مون بزرگ کتابی است ساده و در عین حال کاملاً نمادین (که البته درک این نمادها به هیچ وجه سخت نیست). داستان، روایت ساده و زیبای جوانی است که ناخواسته از خانه دور می شود و با تجربه ای رویاگونه و شیرین روبرو می شود. مون پس از بازگشت، تمام تلاش خود را بکار می گیرد تا بتواند دوباره به آنجا باز گردد و ... .

.

از این رمان چند نکته را می توان برداشت کرد:

1.       آلن فورنیه رویاهای جوانی را به تصویر کشیده است. میل و وسوسه ی فراوان و عجول برای تحقق خواسته ها.

2.       برای انسان حدی از خوشبختی وجود دارد(خوشبختی ناب) که اگر یک بار آن را تجربه کنی دیگر هرگز دوباره ای در کار نخواهد بود. به این معنا که هر خوشبختی دیگری در مقابل آن کوچک شمرده می شود.

3.       انسان مطلق نگر همواره به دنبال کسب رضایت و آرامش روان است، حال آنکه می تواند خوشبختی را در همان چیزهایی که دارد بیابد.

..

«این شب که دلم می‏خواست بی هیچ ماجرایی بگذرد به نحو عجیبی بر من سنگینی می‏کند. زمان می‏گذرد و این روزی که دلم می‏خواست از مدتها پیش به پایان رسیده باشد کم‏کم به آخر می‏رسد. آدمهایی هستند که همه امیدشان، همه عشقشان و آخرین رمقشان به این روز بسته بوده. کسانی هستند که دارند می‏میرند و کسان دیگری که برایشان مهلتی به پایان می‏رسد و آرزو می‏کنند که ای کاش فردا هرگز نیاید. کسان دیگری هستند که فردا برایشان پشیمانی همراه می‏آورد. کسان دیگری هستند که خسته اند و این شب هیچ نمی‏تواند آن قدر دراز باشد تا خستگی را از تنشان در بیاورد. و من، منی که امروزم را هدر داده‏ام به چه حقی می‏توانم فردا را بخواهم؟»

«اگر معلم بودم به بچه ها یاد می دادم که عاقل باشند، عاقل به آن معنی که خودم می دانم . کاری نمی کردم که دلشان بخواهد همه ی دنیا را بگردند، آن طور که بدون شک شما، آقای سورل، موقعی که معلم بشوید خواهید کرد. من برعکس به بچه ها یاد می دادم که خوشبختی را در همان نزدیکی خودشان و در چیزهایی جستجو کنند که ظاهرشان به خوشبختی نمی ماند ...»

…

کتابی بسیار ساده، مفید و البته نه در حد شنیده های تمجیدی جذاب.

 

زوربای یونانی

 

نویسنده: نیکوس کازانتزاکیس

مترجم: محمود مصاحب

انتشارات:  نگاه

519 صفحه

قیمت :   -

داستان «زوربای یونانی» در مورد جوان شهری و نویسنده ای است که می خواهد کتاب هایش را کنار بگذارد و برای استخراج معدنی که از پدر به وی رسیده عازم سفر شود. او به شدت مقید به آداب اجتماعی است و از نوشیدن مشروب پرهیز می کند، اززنان دوری می کند و... . در این سفر به صورت اتفاقی با فردی به نام زوربا آشنا می شود و زوربا به عنوان آشپز و سرکارگر با وی همراه شود. در طول داستان او به شدت تحت تاثیر زوربا قرار می گیرد و ...

.

زوربا شخصیت و قهرمان اصلی داستان است و فردی است عامی و تحصیل نکرده که شور و شوقی واقعی به زندگی دارد. او به همه اندیشه‌ها و باورهای رایج می خندد و روحش از هر قیدی حتی قید بی قیدی رهاست. زوربا مظهر انسانی آزاده و  روحی بزرگ و تباه نشده است.

..

" بسيار از افراد وطن پرست هستند بي‌آنكه وطن‌پرستي آنها اصلا هزينه‌اي داشته باشد. من وطن پرست نيستم و نخواهم بود، ولو اينكه برايم گران تمام شود. بسياري از افراد به بهشت اعتقاد دارند و ميخ طويله الاغشان را در آنجا بر زمين كوبيده‌اند. من خري ندارم، لاجرم آزاده هستم. "

" ما بزرگترین چشمه قدرت را دیدیم و او را خدا خواندیم. ما می‌توانستیم هر لقب دیگری که مایل بودیم به او بدهیم، مانند: ژرفنا، تاریکی مطلق، روشنایی مطلق، ماده، روح، امید نهایی و یا سکوت. اما هرگز فراموش مکن که ما اسمش را تعیین کردیم. "

  "تا نتواني خودت يك و نيم برابر شيطان باشي نمي‌تواني با شيطان مبارزه كني!" (زوربا خدا و شیطان را یکی می داند)

...

کتاب بسیار خوبی بود و زوربا رو دوست داشتم.

 

 

11 دقیقه

نویسنده: پائولو کوئلیو

مترجم: کیومرث پارسای

انتشارات:  نی نگار

304 صفحه

قیمت :   6000 تومان

 

این کتاب سرگذشت دختری است که به همه می گوید چگونه یک فاحشه ی خود خواسته شد. همین.

.

..

کسانی که بر روح من مسلط شدند، نتوانستند جسمم را بیدار کنند و کسانی که بر جسمم دست یافتند، نتوانستند روحم را بشناسند و به خود جلب کنند.

درد را دیروز فهمیدی و متوجه شدی که به لذت ختم می‌شود.امروز هم آن را تجربه کردی و به آرامش رسیدی. به‌همین دلیل توصیه می‌کنم عادت به‌چنین چیزی نکنی، چون عادت به زیستن با آن، راحت است و نوعی داروی قوی به‌حساب می‌آید. در طول زندگی با ما همراه می‌شود. در رنج مخفی است و در خطاهایی که عشق را در آن به‌خاطر شکست رویاهایمان مقصر می‌دانیم، وجود دارد. اگر درد چهره واقعی خود را نشان بدهد، همه را می‌ترساند، ولی زمانی که لباس قربانی را بر تن دارد، اغواگر است.. یا ترسو.. هرچه انسان بکوشد آن را طرد کند، ولی بازهم راهی برای بودن و عشق ورزیدن با آن می‌یابد و کاری می‌کند که بخشی از زندگی به‌حساب آید

بعضی از رنجها هنگامی به فراموشی سپرده می شوند که انسان بتواند درد را تحمل کند.

.

..

نوشته های کوئلیو و فکر حاکم به آنها را نمی پسندم .

خداحافظ گاری کوپر

نویسنده: رومن گاری

مترجم:  سروش حبیبی

انتشارات:  نیلوفر

287 صفحه

قیمت :   5500 تومان

 

«خداحافظ گاری کوپر» کتابی است که نمی توان نظری مشخص در مورد آن ابراز کرد. در برخی قسمت های کتاب به خصوص فصل اول با یکی از زیباترین فصول ادبیات داستانی معاصر روبرو هستیم و از کل فضای آن که در مورد زندگی در سپیدی و دور از حقارت و دنائت است لذت می بریم و از طرفی از فصل دوم به بعد طرح کلی نه چندان برجسته داستان بر آن تحمیل می شود.

موضوع اصلی داستان از فصل دو به بعد یک قصه‌ی تکراری پلیسی است: یک باند قاچاق، یک پسر خوش‌تیپ امریکایی (لنی) را اجیر می‌کند تا با دل‌بردن از دختر کنسول امریکا در ژنو و با استفاده از مصونیت ماشین‌ کنسول‌ از بازدید مرزی و بدون آگاهی دختر، از مرز طلا رد کند. دختر قضیه را می‌فهمد اما خود هم تن به بازی می‌دهد و ادامه ماجرا...  . متاسفانه در کل فصل‌های دو تا آخر، هیچ‌كدام از آدم های درخشان بالای کوه فصل یک، دیگر در داستان ظاهر نمی‌شوند و ارتباط خود را با فصل اول از دست می دهند.

.

..

از حق که نگذریم می توان گفت که اولاً طنز موجود در کتاب آن را  به کتابی بسیارخوش‌خوان و لذت‌بخش تبدیل کرده است.  دوماً در فصل اول که بسیار هم زیباست، «خداحافظ گاری کوپر» زنده‌گی آدم‌هایی را نشان می‌دهد که برای تحمل هستی، روشی متفاوت از دیگران انتخاب کرده‌اند. آن‌ها با نوع تازه‌ای از انزوا خود را از اجتماع دور کرده‌اند، اما نیاز‌های اجتماعی پایشان را از روی اجبار به اجتماع باز می‌کند و به قول لنی، آن‌ها سرانجام در یک تله گیر می‌کنند. به قول او توی دنیا همه‌چیز مثل تله عمل می‌کند؛ پول، عشق و همه‌ی چیز‌های دیگر یک جور تله هستند. در یک جمله «خداحافظ گاری کوپر» جنگ علیه ارزش‌ها ست و هدف اصلي اين رمان عبور از مرزها و قيد و بندها و وارد شدن به دنيایی جديد است.

.

..

کتابی ایده آل نیست اما از خواندنش لذت ببرید.

خشم و هیاهو

نویسنده: ویلیام فاکنر

مترجم:  صالح حسینی

انتشارات:  نیلوفر

430 صفحه

قیمت :   7500 تومان

 

شکسپیر در نمایشنامهٔ مکبث می‌گوید:

«زندگی قصه‌ای است که توسط ابلهی روایت می‌شود، سرشار از خشم و هیاهو ولی پوچ» و این در یک جمله فلسفه فاکنر در نگارش این شاهکار است.

.

..

خشم و هیاهو داستان زوال یک خانواده در طول سی سال را روایت می کند و نخستین دریچه ای که فاکنر بر این جهان افسانه ای گشوده است ذهن مردی ابله است. فاکنر هنر خارق العاده اش را در این راه صرف می کند که این جهان میرنده از پیری را و خفگی ما را شرح دهد. در داستان فاکنر هرگز پیشروی وجود ندارد، هیچ چیز نیست که از آینده برآید و برای او، همچنان که برای ما، آینده مسدود است. هر آنچه می گذرانیم ما را بر می انگیزد تا بگوییم: «این نمی تواند دوام بیاورد» و با این حال تغییر و تحول حتی تصورپذیر نیست مگر به صورت فاجعه و مصیبت.

  مجمل این نظر در گفتار آقای کامپسن یافت می شود: «پدرمان می گفت انسان حاصل جمع تجربه های اقلیمی اش، انسان حاصل جمع آن چیز که تو; مسأله ای با خواص ناخالص که به طرز ملال آوری به صفر غیر متغیر می رسد: بن بست خاک و آرزو ».

  ویلیام فاکنر در «خشم و هیاهو» زمان را شکسته و قطعات آن را در هم ریخته است و همین امر کتابش را در ابتدا سخت خوان کرده است. از نظر او بدبختی آدم این است که در زمان قرار دارد. «انسان مساوی است با حاصل جمع بدبختی هایش. ممکن است گمان برند که عاقبت روزی بدبختی خسته و بی اثر می شود، اما آن وقت خود زمان است که سرچشمه ی بدبختی ما خواهد شد.» و « اینکه ما دائماً از خود می پرسیم که وضع عقربه هایی خودکار بر روی صفحه ای ساختگی و قراردادی از چه قرار است نشانه ی عمل ذهنی است. مدفوعی است چون عرق تن.»

.

..

این رمان پررمز و راز ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد که هر چه بگویم حق مطلب را در مورد آن ادا نکرده ام. پس این کتاب را در زمره آنهایی که حتماً می خوانید قرار دهید.

 

 

سرزمین گوجه های سبز

نویسنده: هرتا مولر

توجمه: غلامحسین میرزا صالح

انتشارات : مازیار

رمان «سرزمین گوجه‌ها‌ی سبز» تلخ و نفسگیر است. بوی مرگ می‌دهد. داستان دانشجویانی است که با هزار امید و آرزو راهی شهر شده اند تا بخوانند و یاد بگیرند، اما چیزی جز گرسنگی، فقر، تن فروشی و دست آخر مرگ نصیب شان نمی‌شود. هرتا مولر تجربیات شخصی اش از دوران دانشجویی و زندگی در رومانی چائوشسکو را در رمان «سرزمین گوجه‌ها‌ی سبز» روایت می‌کند؛ از دورانی که با سروان پجله‌ها‌ و ماموران امنیتی دست به یقه بوده است... از دورانی که دانشجو دست به خودکشی می‌زند یا تصمیم به مهاجرت و فرار می‌گیرد که باز هم چیزی جز مرگ نصیبش نمی‌شود. «سرزمین گوجه‌ها‌ی سبز» سیاه است و روح و روان خواننده اش را مچاله می‌کند. رمان روایتگر جامعه‌یی است که خون می‌خورد، خیانت می‌کند و جز شایعه پراکنی درباره بیماری دیکتاتور، سرگرمی ‌دیگری ندارد. مهم نیست که چائوشسکو سرطان حنجره داشته یا نه، مبتلا به سرطان روده یا خون بوده یا نه، مهم این است که جامعه رومانی در دهه 70 تا 90 تنها به یک پرسش فکر می‌کند؛ دیکتاتور کی می‌میرد؟ البته آنها برای سرنگونی دیکتاتور طرح و نقشه‌یی ندارند. در سرزمین گوجه‌ها‌ی سبز مردم گرفتار پر کردن شکم شان هستند و با فقر و نکبت کلنجار می‌روند، ملتی که فساد و صبوری در اعماق مغز و روانشان ریشه بسته است. کورت، ادگار، گئورگ و راوی داستان (نماینده قشر دانشجو) هم بیشتر درگیر نقشه کشیدن برای فرار از سرزمین گوجه‌ها‌ی سبز هستند تا اینکه بمانند و مبارزه کنند. مجالی هم برای مبارزه نیست. واقعیت این است که ترس و خفقان و فلاکت بر جامعه همه ذهن‌ها‌ را آچمز کرده است. ( برگرفته از گروه فرهنگ و هنر سیمرغ)

..

... بغض گلوي همه را گرفته بود، اما چون اجازه نداشتند گريه كنند به جاي آن همگي دست مفصلي زدند. هيچ كس جرات نكرد به عنوان اولين نفر دست بزند.

... آيا كسي تا به حال پدر خود را انتخاب كرده است؟ هيچ كس از من نپرسيد كه در كدام خانه، در كجا، پشت كدام ميز، در كدام تخت خواب و در كدام مملكت دوست دارم راه بروم، بخورم، بخوابم يا چه كسي را از سر ترس دوست داشته باشم.

... بچه هاي مدرسه نمي توانند حتي در مورد چيزي كه به آن مي بالند، جمله يي بدون واژه مجبور بودن بيان كنند. آنها مي گويند؛ مادرم مجبور بود كفش جديدي براي من بخرد. خود من همين كار را مي كنم. مثلاً من مجبورم هر شب از خودم بپرسم كه آيا فردايي خواهد بود؟

.

..

کتاب عالی بود و خوندنش رو توصیه می کنم.

ژرمینال

نویسنده: امیل زولا

مترجم:  سروش حبیبی

انتشارات:  نیلوفر

552 صفحه

قیمت :   6500 تومان

سروش حبیبی به حق ژرمینال را حماسه ی برادری در فلاکت می خواند. انسانیت گم شده در قالب فداکاری، اما همراه با خباثت.

زولا رمانی بسیار تلخ را تصویر کرده است. زندگی کارگرانی که نسل ها زیر فشار تن به استعمار مرفهین داده اند. تصویر مردمی زحمت کش و فرورفته در سیاهی غلیظی که از جبر طبیعت به فلاکت خود تن داده اند و راه فراری از آن ندارند. نگاه زولا در دوردست امیدی می پرورد و ماجرای اصلی داستان از اعتصاب کارگران شروع می شود، در طول آن فلاکت و تیرگی نمایان می شود و به اوج می رسد. زولا بارها امید می آفریند و به سرعت آن را از بین می برد و سرانجام هم روزهای تیره کارگران به فلاکت اول باز می گردد. بعد دوباره در جملات پایانی کتاب امید یک دگرگونی بزرگ را در ذهن خواننده می کارد.

.

..

ژرمینال اولین ماه از فصل بهار است. نام این ماه از واژه‌ای لاتین است و به رویش و جوانه زنی و تجدید حیات اشاره دارد. در عین حال ۱۲ و ۱۳ ماه ژرمینال در سال ۱۷۹۴ یادآور قیام مشهور پاریسی‌ها‌یی است که از گرسنگی به جان آمده بودند. از این رو انتخاب این نام نشان از تیزهوشی و درایت بسیار دارد چرا که زولا ستیز سیاسی و فرآیند نوشدن طبیعت را در این نام درهم تنیده است. این چرخه‌ی حیات و طبیعت در رمان زولا به پرسشی اساسی تبدیل شده است: آیا انقلاب پس از یک دور کامل جامعه را به جلو می‌برد یا آن که دوباره به نقطه‌ی آغازین باز می گرداند؟ همان گونه که طبیعت پس از یک سال به تکرار خود می‌انجامد…

.

..

کتابی تحسین برانگیز که رنگ کهنه گی نمی گیرد.

طبل حلبی

نویسنده: گونتر گراس

مترجم:  سروش حبیبی

انتشارات:  نیلوفر

793 صفحه

قیمت :   15500 تومان

طبل حلبي كتابي است كه جهاني پست و كوچك را به تصوير می كشيد و به همین دلیل، قهرمانش را كوتوله اي گوژپشت قرار داده که با طبل حلبي خود صداي اين جهان را می نوازد و از دنيا و حوادث كوچك و بزرگي كه در آن اتفاق مي افتد، پرده برمي دارد.

 داستان شرح سي سال زندگي قهرمان آن -اسکار- است. در واقع اين سي سال دربرگيرنده ي توفاني ترين سال هاي نيمه ي اول قرن بيستم است. اروپاي بعد از جنگ اول، بين دو جنگ و ظهور هيتلر و آلمان بعد از جنگ. طبل حلبی روایت گم گشتگی، سرگردانی و غرق شدن، پریشانی و روایت انسانی که در دایره ای گرفتارست و گویی صدا (هنر )هم نجات بخشش نیست چون هنر هم دیگر به خود ایمانی ندارد.

قهرمانان ديگر داستان نيز دست كمي از اسكار ندارند و هر كدام به نوعي نقصي دارند. از نظر نويسنده جهان واقعي همين است و انسان هايش بي نهايت پستند و با اشتباهات و حماقت هايشان است كه اين زندگي حقير را رقم زده اند .

..

   می توانید تصور کنید که سواد آموختن و در عین حال نقش نادان بازی کردن کار آسانی نیست. این کار برای من از فریبکاری دیگرم, که سالها نقش طفل شاشو ‌‌‍(را) بازی می کردم, مشکل تر بود.

   لوبزاک طنز تندی داشت و سرچشمه طنزش همان قوزش بود...می گفت: این قوز من صاف می شود اما کمونیست ها پیش نمی برند. مسلم بود که قوزش صاف شدنی نبود. ماندنی بود و استواریش نشان حقانیتش و در نتیجه حقانیت حزب می شد و از اینجا می شود نتیجه گرفت که قوز استوارترین پایه ایده ئولوژیست.

  چریک های اصیل در تمام عمر چریک می مانند. حکومت های ساقط شده را بر کار سوار می کنند و باز به کمک چریک های دیگر در راه واژگون کردن حکومتهای بر کار سوار شده مبارزه می کنند. این چریکهای شفاناپذیر که پیروزی و ثبات را فساد آفرین می شمارند و علیه همرزمان خود سرکشی می کنند... میان دست اندرکاران سیاست از همه هنرمند ترند زیرا دستاورد خود را مردود می دانند...

  گورستان ها همیشه بر من جاذبه اعمال کرده اند. شسته رفته و صادقند... آدم در گورستان جسور می شود و جرات گرفتن تصمیم پیدا می کند. در گورستان است که خط پیرامون زندگی – منظورم البته حاشیه قبرها نیست- آشکار می شود و به بیان دیگر زندگی معنا می یابد.

البته گراس کنایه ها به مذهب و اسطوره های مذهبی را نیز از یاد نمی برد، مثلاً وقتی اسکار به همراه مادرش هفتگی به کلیسا می رود تا مادر به گناهان تکراری خود اعتراف کند و او در کلیسا به پیکره های مسیح خیره می شود:

   چه عضلات ورزیده ای داشت. این مسیح ورزشکار, این قهرمان دو و میدانی ... باور کنید جلوش دعا می خواندم. او را قهرمان مهربان خودم می نامیدم. قهرمان قهرمانان , برنده جام مصلوب شدن آن هم به کمک میخ های استاندارد. باور کنید حتی خم بر ابرو نیاورده بود... از فرط انضباط پلک هم بر هم نمی زد تا هرچه ممکن است امتیاز به دست آورد...

در یکی از فصل ها, اسکار که به همراه دوستانش یک گروه موسیقی تشکیل داده و در یک رستوران خاص برنامه اجرا می کند نیز نکته قابل توجهی است, مکانی که مشتریان برای خوردن غذا نمی آیند بلکه می آیند با هزینه گزاف و طی مناسکی یک پیاز پوست بکنند و خرد کنند تا اشکشان در بیاید! مکانی به نام پیاز انبار:

   ...دست کم عده ای از آنها چیزی نمی دیدند زیرا اشک جلو چشمانشان را گرفته بود. البته نه از دردمندی دلهاشان, زیرا هیچ معلوم نیست که چون دل دردمند شدچشم هم اشکبار می شود. بعضی هرگز موفق نمی شوند حتی قطره اشکی بیفشانند, خاصه طی این دهه و چند دهه اخیر. به این دلیل است که قرن ما بعد ها قرن خشک چشمان نام خواهد گرفت. گر چه همه جا درد بسیار است و درست به دلیل همین قحط اشک بود که کسانی که دستشان به دهانشان می رسید به پیاز انبار می رفتند...

 

.

.. عالی و شاهکار

مرگ در آند

نویسنده: ماریو بارگاس یوسا

مترجم:  عبدالله کوثری

انتشارات:  آگاه

322 صفحه

قیمت :   6000 تومان

روايت رمان «مرگ در آند» از سادگي به پيچيدگي مي‌رسد  و هم زمان درونمايه‌اش هم از يك واقعه به ظاهر كوچك به مصيبت‌هاي بزرگ‌تري مي‌انجامد كه تعليقي پيچيده از هراس و لذت را ایجاد مي‌کند.

ماريو بارگاس يوسا در رمان «مرگ در آند» اميدي به آينده كشورش يعني پرو ندارد، زيرا در اين اثر همه وقايع از اوج شروع مي‌شوند و به رخوت مي رسند، رخوتي كه ريشه هاي تاريخي دارد و به هيچ عنوان نمي‌توان با آن مقابله كرد. یوسا با زيركي تمام حس قدرت‌طلبي سران درجه اول كشور پرو و نقش آنها در ايجاد ناامني‌ها را مورد كنكاش قرار مي‌دهد،در اين اثر سران قدرت و مبارزان مدعي آزادي و آزادگي با شعار انسان دوستي به يك شكل حيثيت كشور را پايمال مي‌كنند. يوسا كوشيده است كه جايگزين شدن ضدارزش‌ها با شعارهاي رنگارنگ ارزش‌هاي انساني را به باد انتقاد بگيرد.

رمان «مرگ در آند» داراي لحظاتي تاثيرگذار است كه ممكن است براي هميشه در ذهن خواننده باقي بمانند، صحنه هايي مانند قتل‌عام‌‌هاي گروه« راه درخشان» و توصيف وحشت دو توريست فرانسوي كه تا آخرين لحظه مرگ را باور نمي كنند حسي از نفرت ايجاد مي‌كند كه نويسنده بر آن تاكيد دارد.

يوسا بر اين باور است كه اگر قوم اينكا بر اساس يك آيين اجدادي يك انسان را در هر سال قرباني نيروهاي مافوق طبيعي مي‌كرد، امروزه هر کسی در پرو به خود حق مي‌دهد كه بدون اعتقاد به چيزي ديگران را قرباني مقاصد خويش كند.

.

..

·         پشیمانم که اینقدر جان کندم تا بفهمم چه بر سر آنها آمده. اگر توی حدس و گمان میماندم بهتر بود.

·         فقط آدم های احمق دلشان می خواهد قبل از رسیدن اجل بمیرند . این زندگی چیزهای جالبی دارد ، بگذریم که این دور و ورها خبری از این چیزها نیست

.

..

من عاشق قدرت نوشته های یوسا هستم.حتماً بخوانید.

گفتگو در کاتدرال

نویسنده: ماریو بارگاس یوسا

توجمه: عبدالله کوثری

نشر: لوح فکر

گفتگو در کاتدرال رمانی از جامعه‌ی دیکتاتور زده‌ی پرو است. بارگاس یوسا از این نکته در شگفت است که گاه خود مردم عادی نیز به کمک دیکتاتورها می‌شتابند و در لباس «دیکتاتورهای کوچک» به یاری آن‌ها می‌روند. به اعتقاد وی، بیشتر از آن که «دیکتاتور بزرگ» فاجعه باشد، «دیکتاتورهای کوچک» که در اصل خود ملت‌اند، فاجعه هستند.

ساخت اصلی داستان بر گفتگوها استوار است؛ ترتیب مشخصی در آوردن گفتگوها نیست و همین نکته خواندن این کتاب را لذت بخش از هر کتابی می کند. لذت از قدرت نویسنده در آفرینش این کتاب.

به گفته عبدالله کوثری، این کتاب در زمانی منتشر شد که کم و بیش اوج دوران شکوفایی ادبیات آمریکای لاتین بود و نویسندگانی چون «مارکز» و «فوئنتس» و «کورتاسار» که همه دست کم ده سال مسن‌تر از بارگاس یوسا بودند، به شهرت جهانی رسیده بودند. در آن روزها ادبیات آمریکای لاتین بیشتر مترادف با رئالیسم جادویی بود، اما بارگاس یوسا در گفتگو درکاتدرال سبکی کم وبیش رئالیستی برگزیده و کارش با همه آن نویسندگان تفاوت دارد. ساختار «گفتگو در کاتدرال» که استوار بر گفتگوهای متعدد است، تا آن زمان در ادبیات آمریکای لاتین و تا آنجا که می‌دانم در ادبیات جهان بی‌سابقه بود. گذشته از ساختار کتاب، پرداخت شخصیت‌های گوناگون که بی‌اغراق تمامی اقشار و طبقات جامعه پرو را می‌توان در آن‌ها باز شناخت و نیز گستره ی وسیع مضامینی که در کتاب مطرح می‌شود، از ویژگی‌های ممتاز این رمان است.

.

..

به نظر من یک نکته ظریف در کتاب هست و اون اینه بارگاس یوسا در همه جای کتاب وقتی که از دیکتاتورها حرف می زنه، جمله و تصویری هم از روسپی های کتاب بیان می کنه. مثل این که جامعه دیکتاتوری و روابط بین سران اون و تشکیل جلسه ها و ... همه چیزی مانند  روابط روسپیان  با دیگران و یا با هم هست. این نکته درصفحه ی 353 تا 356 کتاب به اوج خودش می رسه .

..

کتاب بسیار عالی است و خوندنش رو حتماً توصیه میکنم.

 

 

شوخی

نویسنده: میلان کوندرا

مترجم:  فروغ پور یاوری

انتشارات:  روشنگران و مطالعات زنان

414 صفحه

قیمت :  5000 تومان

 

… اما اگر انسان در زندگی خصوصی خود محکوم به ابتذال باشد، آیا می تواند از صحنه ی تاریخ فرار کند؟نه. من همیشه عقیده داشته ام که تناقض های تاریخ و زندگی خصوصی صفاتی یکسان دارند: کارهلنا در دام شوخی فریب آمیزی که لودویک برایش گسترده تمام می شود: کار لودویک و تمام آن دیگران در دام شوخی یی که تاریخ با آنها کرده است تمام می شود: دام آورازه ی آرمانشهر: آنها به زور راهی به دروازه های این بهشت برای خود گشوده اند، اما هنگامی که در با صدا پشت سرشان بسته می شود، خود را در جهنم می یابند. در چنین وقت هایی حس می کنم که تاریخ حسابی دارد می خندد ...

.

..

 رمان شوخی را باید از روی جلد آن آغاز کرد: صندوق پستی که امین نیست و دستی که در آن نظاره گر است. همه چیز یک شوخی است. در رمان برای همه شخصیتها لحظه­ای پیش می­آید که باید از این تونل شوخی عبور کنند. همه دنیا، به مسخره گرفته شده است.

.

..

خوشبینی تریاک توده هاست! جو سالم بوی گند حماقت می دهد! درود بر تروتسکی!.

هیچ چیز به اندازه غم مشترک آدمها را به این سرعت و سهولت به هم نزدیک نمی کند…

این دشمنان نیستند که انسان را به تنهایی و انزوا محکوم می کنند بلکه دوستانند.

.

..

خوشبینی تریاک توده هاست، می تواند یادآور نظری از نیچه باشد که امید را مهمترین عامل بدبختی انسان می داند و صد البته یادآور جمله ی معروف مارکس.

.

..

کتابی زیبا و خواندنی و شاید برخلاف نظر کوندرا بیشتر سیاسی تا عشقی.

مایا

نویسنده: یوستین گوردر

مترجم:  مهرداد بازیاری

انتشارات:  هرمس

406 صفحه

قیمت :  3800 تومان

 

 از کجا آمده ام ، آمدنم بهر چه بود        به کجا میروم آخر ننمایی وطنم؟

مایا مثل دیگر آثار گوردر به مفاهیمی چون هدف از هستی، مفهوم زندگی و مرگ، وجود یا عدم وجود زندگی جاودانه و... می‌پردازد.

.

..

  در این داستان با شخصی روبرو هستیم که به هیچ رمز و رازی باور ندارد و حیات را در کره‌ی زمین حاصل یک تصادف می‌داند(فرانک) و  از طرفی زوجی را می بینیم که معتقدند از همان لحظه‌ی بیگ‌بنگ هستی مسیری مشخص و هدفدار را طی کرده و هنوز هم در راه رسیدن به هدف است. بازتاب تفکرات گوردر را در مناظره‌های این زوج با فرانک می‌بینیم.

  به نظر می‌رسد نویسنده خودش به جهان بعد از مرگ، برهمن، مایا و فلسفه‌ی کلی ذهن‌گرایی معتقد باشد و در نوشته‌هایش سعی می‌کند خواننده را با خود هم‌گام و هم‌باور سازد.

شاید یکی از نقاط ضعف کتاب های گرودر این است که او در داستان‌هایش دست خواننده را باز نمی‌گذارد که هر طور دوست داشت فکر کند، کسی که خواننده‌ی داستانی از گوردر می‌شود، مجبور است خط فکری او را دنبال کند و مجبور است نتیجه‌گیری‌هایش را بپذیرد.

.

..

پریها از اندیشیدن به موضوعات پیچیده ای که توانایی فکر کردن به آنها را ندارند دست کشیده اند. تصاویر پرده ی سینما به سالن نمایش منتقل نمی شود. تصاویر ثابت و دست نخورده بر روی پرده ی سینما در حال نمایش است. تنها ژوکر است که راه خود را به ردیف اول صندلی های سالن پیدا می کند.

میلیاردها سال برای خلق یک انسان لازم است و تنها چند ثانیه برای مردن.

.

..

خواندن این کتاب را به دوستداران رمانهای فلسفی توصیه میکنم. ولی یک نکته را باید در نظر داشت که حرف های گفته شده در این کتاب چیزی فراتر از کتاب راز فال ورق او نیست.

هویت

نویسنده: میلان کوندرا

مترجم:  پرویز همایون پور

انتشارات:  قطره

169 صفحه

قیمت :  1500 تومان

 

هویت تنها یک رمان نیست، بلکه نگاهی عمیق به روان انسان و اعمال و تفکراتش است . میلان‌کوندرا نویسنده‌ای مدرن محسوب می‌شود و در کتاب‌هایش انسان‌های عصر ما را به تصویر می‌کشد و سرگشتگی و التهاب جان و روان او را به نمایش می گذارد.

یکی از زیبایی های کتاب های کوندرا این است که او به هیچ وجه دنبال رسیدن به نتیجه‌ایی اخلاقی در رمان‌هایش نیست گرچه خواننده معمولاً پس از پایان داستان به این نتیجه می‌رسد.

.

..

 رمان «هویت» داستان زن و شوهری فرانسوی است. زن داستان، «شانتال» روزی جمله‌ایی را بر زبان می‌آورد که نقطه عطف داستان می‌شود. شانتال به همسرش، «ژان‌مارک»، می‌گوید: «در جهانی زندگی می کنیم که مردان دیگر برای دیدن من سر بر نخواهند گرداند.»

از آن پس، شانتال نامه‌هایی دریافت می‌کند که در آنها ناشناسی به او ابراز علاقه می‌کند. شانتال ابتدا دو حدس اشتباه درباره نویسنده نامه‌ها می‌زند، اما پس از دقت در محتوای آنچه به دستش رسیده است متوجه می‌شود که شوهرش برای او نامه می‌نویسد. پس از این کشف، شانتال شوهرش را ترک می‌کند و به لندن می‌‌رود. ژان‌مارک هم به دنبال او می‌رود. اتفاقاتی که در لندن روی می‌دهد در کتاب به یک رویایي تصویر شده که در آن شانتال در یک میهمانی عیاشی شرکت كرده، اما در انتهای ضیافت میزبان زندانی‌اش مي‌كند و نمی‌تواند از آنجا رها شود و پایان کتاب را نویسنده با این سؤال که چه کسی این رؤيا را دیده است به پایانی باز تبدیل می‌کند.

.

..

انسان برای آنکه حافظه اش خوب کار کند٬ به دوستی نیاز دارد. گذشته را به یاد آوردن٬‌ آن را همیشه با خود داشتن٬ شاید شرط لازم برای حفظ آن چیزی ست که تمامیت «من» آدمی نامیده میشود . برای آنکه «من» کوچک نگردد برای آنکه حجمش حفظ شود٬ باید خاطرات را همچون گلهای درون گلدان٬ آبیاری کرد و این مستلزم تماس ِ منظم با شاهدان ِ گذشته ٬‌یعنی «دوستان» است. آنان آینه ی ما هستند٬ حافظه ی ما هستند. از آنان هیچ خواسته نمی شود٬ مگر آنکه گاه گاه این آینه را برق اندازند تا بتوانیم خود را در آن ببینیم.

.

..

فضایی آزاد و سرشار از صدها حقیقت نسبی متضاد و ناهمگون.

صد سال تنهایی

نویسنده: گابریل گارسیا مارکز

مترجم: بهمن فرزانه

انتشارات: امیر کبیر

352 صفحه

قیمت :  ---  تومان

 

داستان در مورد یک دهکده استوایی و خیالی کلمبیا است، که تنها افتاده در میان دریا، و یک کوهستان غیرقابل عبور که در آن گرما، خشونت و تنبلی گیاهی دست به دست هم داده اند تا تخیل انسان را به هذیان وادارند و او را محکوم به تنهایی کنند. خانواده محوری داستان که خانواده­ای نمادین است، مظهر سرنوشت امریکای لاتین است.

هر قسمت از کتاب بیشتر روی یکی از شخصیت های این خانواده تمرکز دارد. بطور کلی، هم تعداد شخصیت ها زیاد است و هم ماجراهایی که برای آنها اتفاق می افتد.

.

داستان به سبک رئالیسم جادویی نوشته شده است که من به ندرت با این سبک ارتباط برقرار می کنم.

..

از صد سال تنهایی بسیار شنیده بودم و خیلی از دوستان خواندنش را به من توصیه کردند ولی با وجود تمام تعریف و تمجیدهای زیاد، و با همه سعیی که در نماد پردازی درست در این کتاب کردم، از آن لذتی نبردم.

زندگی در پیش رو

نویسنده: رومن گاری

مترجم: لیلی گلستان

انتشارات: بازتاب نگار

222 صفحه

قیمت : 2800 تومان

 

«زندگی در پیش رو» روایتی است از زبان یک پسربچه‌ی مسلمان به نام محمد. او بچه یی است به شدت پذیرفتنی و دوست داشتنی که خوب می بیند و خوب می فهمد. پیرزنی یهودی از او و بچه های حرامزاده ی دیگر نگهداری می کند. هم صحبتهای محمد، پیرزن یهودی و پیرمردی مسلمان که عاشق قرآن و ویکتور هوگو ست، هستند.

«زندگی در پیش رو» کتابی است که با زیبایی و لطافت، زشتی های زندگی را به نمایش گذاشته است. رومن گاری در این کتاب زباله ها را کنار می زند و در میان آنها دسته گلی را به خواننده تقدیم می کند.

.

..

-          رومن گاری از جنس زن در این کتاب دفاع می کند.

-          نویسنده دید مثبتی نسبت به تمام افراد، جدای از دین و مذهب و نژاد و ملیت آنها دارد، که این خود یکی از جذابیت های داستان است.

-          رومن گاری به ما نشان می دهد که گاهی هم ممکن است زندگی در جایی باشد که باید زباله ها را کنار زد تا صورت زیبای آن را دید.

 

.

..

زیبا و دلپذیر

سور بز

نویسنده: ماریو بارگاس یوسا

مترجم: عبدالله کوثری

انتشارات: نشر علم

623 صفحه

قیمت : 12500 تومان

مثل همیشه از خواندن کتابی ار بارگاس یوسا لذت بردم. تسلط قدرتمند یوسا بر نوشته هایش من را به وجد می آورد.

.

..

سور بز روایت حکومت دیکتاتور مشهور دومینیکن، تروخیو ( بز) است. نمایشی است کامل،کم نظیر و چند جانبه از شخص دیکتاتور ، اطرافیان او ، جامعه دیکتاتور زده و قربانیان این حکومت. تراژدی ملتی است که در جهل تحمیلی به سر می برند.

«آیا به راستی همه چیز این قدر خوب و دلخواه است، یا در پس صورتک کشوری که پشت سر رهبری سختگیر اما هوشمند، شتابان به پیش می رود، مردمی تباه شده، اهانت دیده، فریب خورده پنهانند و تبلیغ و قهر و خشونت، دروغی دوزخی را بر سر عزت نشانده است؟ »

« استرلا سادالا همیشه می گفت بز موهبت بزرگی را که خداوند به آدم ها داده از آنها گرفته و آن اراده ی آزاد است. »

دید باز یوسا باعث شده است که برخلاف کتاب هایی از این دست، به صورت تک بعدی به تروخیوی دیکتاتور نپرداخته و برعکس به او به عنوان آدمی معمولی نگاه می کند که توسط سودجویانی که در پی مناقع خود هستند به قدرت رسیده و این راه را ادامه داده است. داستان، خشونت برآمده از دل قدرت را به نمایش گذاشته است.

همچنین در جایی از داستان تغییر و پیشرفت ملت و کشور را مدیون همان دیکتاتور سرنگون شده می داند.

« ...آگر میراث تروخیو از بین برود جمهوری دومینیکن دوباره غرق در وحشیگری می شود. آن وقت ما درست مثل سال های قبل از 1930 بر سر اینکه فقیرترین و وحشی ترین ملت نیمکره ی غربی باشیم با هائیتی رقابت خواهیم کرد.»

.

..

ولی تغییر می تواند بدون نیاز به دیکتاتور و تنها با بالا رفتن آگاهی ملت ایجاد شود. جهل ملت خود بستری لازم برای بوجود آمدن دیکتاتور است.

.

..

سور بز  از وحشتناکترین ، تکان دهنده ترین و دوست داشتنی ترین کتاب هاست.

 

راز فال ورق

نویسنده: یاستین گوردر

مترجم: مهرداد بازیاری

انتشارات: هرمس

352 صفحه

قیمت : 3200 تومان

 

در یک جمله این کتاب فلسفه را به زبانی ساده بیان می‌کند. راز فال ورق دارای دورن مایه ای قوی است که ضعف نویسندگی را جبران می کند.

یاستین گوردر با فلسفه غرب به خوبی  آشنا بوده و سالها به تدریس فلسفه پرداخته است و  در این کتاب سعی داشته مسائل عمیق فلسفی را به گونه ای ساده و دلچسب  بیان نماید. محورهای اصلی این داستان راز آفرینش و در مرتبه های پایین تر زندگی، عشق، مرگ وسرنوشت هستند.

در این کتاب با وجود بیان برخی اندیشه های فلسفی، جملات راز آمیز و چند لایه بودن ماجرای داستان، خواننده از مطالعه کتاب لذت می برد و  یافته های عمیق فلسفی ناخودآگاه ذهن خواننده را به چالش می کشد. دید شکاک و معما گونه ی گوردر خواننده را درگیر سوالات اساسی درباره ی خود و جهان می کند.

.

..

کتاب بسیار جالبی است  و حتماً ارزش خواندن دارد.

دل سگ

نویسنده: میخائیل بولگاگف

مترجم: مهدی غبرایی

انتشارات: کتابسرای تندیس

173 صفحه

قیمت : 2700 تومان

دل سگ تمثیل برنده ای است درباره انقلاب روسیه. «سگ» این داستان همان مردم روسیه است که قرنها تحت ستم و خشونت بوده و در واقع به جای آدمیزاد با او چون جانوران رفتار شده است. جراح عجیب متخصص بازگرداندن جوانی( انقلاب)، تجسم حزب کمونیست است و عمل پیوند دشواری که برای تبدیل سگ به موجودی شبیه انسان انجام می دهد، خود انقلاب است.

در جریان داستان خوی جانوری درمان ناپذیر موجودی که این فرانکشتاین مدرن آفریده، چنان عرصه را بر او تنگ می کند که راه روند معکوس را در پیش می گیرد و این «انسان نوین» را باز به سگ بدل می سازد. بولگاگف با این پایان بندی تلویحاً می گوید دوست دارد تجربه تلخ انقلاب از بین برود- بدبختانه انقلابیون موفق حتی وقتی به اشتباه خود پی می برند، نمی توانند برخلاف کاری که هنرمند با چرخش قلمی با آفریده ی خیال خود می کند، روند تاریخ را برگردانند.-

پیام تلخ این کتاب این است که روشنفکری که مبنای انقلاب را گذاشت، محکوم به زندگی- و سرانجام تن دادن به حکومت- نژادی از شبه انسان های خام طبع و بی ثبات و بالقوه وحشی است، که خود ایجادش کرده است.

از دیباچه کتاب نوشته مایکل گلنی

 

.

..

کتاب بسیار خوبی بود. خواندن این کتاب با توجه به تعداد صفحات کم آن، وقت کمی را لازم دارد.

شکار انسان

نویسنده: ژوئائو اوبالدو ریبیرو

مترجم: احمد گلشیری

انتشارات: نگاه

172 صفحه

قیمت : 1700 تومان

 

شکار انسان کتابی است برای سفر به دنیای درون مزدورها و لمپن هایی که در جهت تحکیم حکومت های دیکتاتوری از هیچ کاری رو گردان نیستند. داستان از زبان فردی به نام «گتولی یو » است و شامل گفتگوها و صحبتهای درونی او در طول انجام مأموریتی است برای آوردن یک «دیگر اندیش» از شهری دیگر و تحویل او به رئیس.

داستان با زبان لاتی لمپن ها نوشته شده است و داستانی است پر از فحش های مکرر . گتولى‏يو هر انسانى را كه فكر مى‏كند، «آشغال‏كله» مى‏نامد و این خود نتیجه چگونگی آموزش اوست.

«كور خوندين آشغال‏كله‏ها! ما نمى‏ذاريم مملكت دس شماها بيفته. اون هم دس شما الدنگا.«

شخصیت گتولی یو و عملکرد او در طول کتاب، خواننده را عصبی می کند، چرا که هیچ چیزی را که به او از طرف رئیس گفته شده، مورد شک قرار نمی دهد و آنرا به صورت «درست مطلق» می پذیرد.

«چه كارى رو به من سپرده‏ن كه نتونسته‏م تمومش كنم، هان؟ كم خونه آتيش زده‏م؟ كم نصف شب آدم از تو رختخواب كشيده‏م بيرون برده‏م انداخته‏م تو هلفدونى؟ كم دل و روده بيرون كشيده‏م ريخته‏م جلوى سگاى گرسنه تا شيكمى از عزا در بيارن؟ اينا اگه خدمت به اين آب و خاك مقدس نيس، پس چى يه؟»

.

..

در طول خواندن داستان، بیش از ده بار آن را کنار گذاشتم ولی چون عادت به نیمه رها کردن هیچ کتابی را ندارم، خواندنش را از سر گرفتم.

ناتور دشت

نویسنده: جی.دی.سلینجر

مترجم: احمد کریمی

انتشارات: ققنوس

326 صفحه

قیمت : 4900 تومان

 

سلینجر داستانی مدرن،ساده و قابل فهم را با ادبیات محاوره ای طرح ریزی کرده است.

هولدن شخصیت اول کتاب، نوجوانی است که دوران کودکی را پشت سر گذاشته و وارد دنیای آدم بزرگ ها شده، از رفتارهای اطرافیان اش ناامید و افسرده می شود و از دنیای تاریک و پوچ جامعه خود و از نابودی ارزشها شکایت می‌کند. هولدن تنها دنیای کودکان رو معصوم می شمرد و می خواهد که کودکان را از افتادن به پرتگاهی که در انتظارشان است نجات دهد. او در جایی از کتاب در جواب سوال خواهر کوچکش که می خواهی چه کاره شوی می گوید:

« فکر می‌کنم لبه‌ی پرتگاهی هستم و بچه‌ها به طرفم می دوند، من دوست دارم ناتور (نگهبان) دشت باشم و نذارم که بیفتن پایین...»

هولدن که به نوعی پوچی رسیده است با لحنی معصومانه از پلیدی و کثیفی آدم‌های دور و برش حرف می‌زند و به دلیل حساسیت بیش از حد از آن‌ها متنفر می‌شود. پندار اینکه هولدن شورشگری آرمانی یا بیماری روانی ست هر دو از برخورد سطحی با لایه ی رویی داستان ناشی می شود، در لایه ی زیرین داستان با هولدنی برخورد می کنیم که شخصیتی بسیار پیچیده و متقاعد کننده تر از آن دارد که طرفدارانش مایل به درک او هستند.

.

..

«مشخصه ی یک مرد نابالغ این است که میل دارد به دلیلی با شرافت بمیرد٬و مشخصه ی یک مرد بالغ این است که میل دارد به دلیلی ٬با تواضع زندگی کند.»

.

..

در آخر با اینکه این کتاب در زمره ی بهترین ها و دوست داشتنی ترین ها برای من نیست ولی آن را می پسندم  و خواندنش را به دوستان توصیه می کنم.

 

مرشد و مارگریتا

نویسنده: میخائیل بولگاکف

مترجم: عباس میلانی

انتشارات: فرهنگ نشر نو

443 صفحه

قیمت : 7500 تومان

 

جدای از همه ی تعریف هایی که از کتاب شنیده بودم ( که البته هیچ وقت ملاک قضاوت من در مورد هیچ کتاب قرار نمی گیرند) ، و با وجود اینکه بطور کلی در نوشته ها، فضاهای خیال و سورئال را نمی پسندم با این حال مرشد و مارگریتا کتاب بسیار خوبی بود.

در کل اثر، واقعیت و خیال با هم پیوند خورده بود ولی به دلیل بن مایه  فلسفی ،اجتماعی و کمتراز آنها سیاسی کتاب که بسیار هم در خور توجه هستند، این کتاب را به همه ی دوستان توصیه می کنم.

در این اثر سه داستان با هم پیش می روند و در انتها به نقطه ای واحد می رسند. اولی داستان سفر شیطان به مسکو است. دومی داستان مصلوب شدن مسیح در اورشلیم و سومی داستان عشق نویسنده ای مشهور به مرشد و زنی به نام مارگریتا است.

به نظر من در این اثر چند نکته قابل توجه است:

1.       نگاه بولگاگف به روشن فکران علم زده و صاحبان باند های مافیایی ادبی که به دگر اندیشان مجال رشد و شکوفایی نمی دهند.

2.       جامعه و مردم تنهای معاصر که با وجود زندگی به ظاهر مدرن هنوز دلباخته ی معجزه و جادو و چشم بندی اند و هنوز هم منتظر ظهور یک منجی هستند.

3.       موازی و همسان بودن  مسیح  و تمام هنرمندان اصیل و آگاه زمان حال . بولگاکف هنر این هنرمندان را همانند انجیل عیسا ارزش می نهد.

4.       بولگاکف تنها راه رهایی انسان از این سرگردانی را عشق می داند.

5.        یاری دهنده ی و نجات دهنده ی انسان از سرگردانی کسی نیست جز ابلیس. این ابلیس است که مرشد و مارگریتا را به سوی آرامش هدایت می کند.

 

سر انجام بازگو که کیستی ای قدرتی که به خدمتش کمر بسته ام، قدرتی که همواره خواهان شر است اما همیشه عمل خیر می کند.

تونل

نویسنده: ارنستو ساباتو

مترجم: مصطفی مفیدی

انتشارات: نیلوفر

174 صفحه

قیمت : 3000 تومان

 

«کافی است بگویم که من خوآن پابلو کاستل هستم، نقاشی که ماریا ایریبارنه را کشت.»

این جمله ی آغازین کتاب است که از همان اول تکلیف ما را با ماجرای آن مشخص می کند. روایت تونل د‌رونی و یا اول شخص است. خوآن پابلو کاستل نقاش تقریباً سرشناس شهر بوینس آیرس، مرتکب جنایتی شد‌ه و معشوق خود‌ را به قتل رساند‌ه است. آنچه راوی ارائه می‌د‌هد‌، تحلیلی روانشناسانه از انگیزه‌هایش د‌ر ارتکاب به جنایت است.

.

..

تونل کنايه يي است به تنهايي و انزواي انسان. خوآن پابلو، قهرمان اصلی تونل، انسانی است كه هیچ ارزشی برای نوع بشر قایل نیست و پیوسته انسان را تحقیر می‌كند. تنها قفلی كه در داستان وجود دارد این است كه آدمی با چنین مشخصات به دختری دل می‌بندد و به شكل افراطی شیفته او می‌شود.

 ناگفته نماند که ساباتو به فلسفه اگزیستانیالیسم گرایش دارد و در نتیجه آن، رویه دیگر سرشت انسان را، بی آنکه او را محکوم کند به نمایش گذاشته است. مترجم در یادداشت اول کتاب می نویسد: راستی هیچ به این فکر کرده ایم که چرا هر آنچه خوبی، زیبایی و نیکویی است باید برچسب انسانی بگیرد و هر چه بدی و شقاوت است، ددمنشی و حیوان صفتی نامیده شود؟ در حالیکه بیرحمانه ترین و ظالمانه ترین رفتارها نیز از انسان است.

به هر حال این نیز یک چهره ی انسان است که فیلسوفان و هنرمندان و نویسندگان اگزیستانسیالیست آن را برجسته کرده اند.

از طرفی ساباتو جبرگرا نیز هست و بارها د‌ر کتاب تأکید‌ می کند‌ که هیچ‌چیز تصاد‌ف محض نیست و همه‌چیز از قبل برای ما تعیین شد‌ه است.

.

..

«بايد اعتراف کنم که من خودم نمي دانم منظورم از عشق حقيقي چيست و چيز عجيب اين است که هرچند اين عبارت را بارها در بازجويي از ماريا به زبان آورده ام. تا امروز هيچ وقت واقعاً و به دقت آن را تجزيه و تحليل نکرده ام.»

از شیطان آموخت و سوزاند

نویسنده: فرخنده آقایی

انتشارات: ققنوس

311 صفحه

قیمت : 4800 تومان

 

این کتاب را مي‌توان نمونه ای از يك اثر رئاليستي خواند كه علاوه بر تحليل جامعه شناختي، در عمق خود موقعيت انسان را در وضعيت جامعه مدرن يا شهر بزرگ ترسيم مي‌كند كه با همه ارتباطاتي كه دارد، تنها است.

.

..

کتاب به صورت 311 صفحه یادداشت روزانه برای ساختن شخصیت و نشان دادن تنگناهای و دشواری‌های زندگی‌ زنی به نام ولگاست. ولگا از يك خانواده ارمني مسيحي است كه مسلمان مي‌شود؛ ازدواج مي‌كند، مادر مي‌شود، متاركه مي‌كند. در موقعيتي قرار مي‌يابد كه بايد كار كند، تشخص اقتصادي بيابد، مسائل خور و خواب و مسكن خود را تامين كند. تلاشي كه دارد در واقع تلاشي است براي كسب هويت اقتصادي، زيرا كه كسب هويت به معني خود بودن جز از طريق كسب هويت اقتصادي در جامعه امروز امكان ندارد.

ولگا زن سرگرداني است كه خسته و گرسنه، بدون هيچ سرپناهي، از فاصله دور، بدون درك موقعيت او، لكاته‌اي مي‌نمايد كه از وراي قرن‌ها به ما القا گرديده، ولي همين كه پرده فاصله حذف مي‌گردد و به درون او با جزئیات راه می یابیم، معصوميت او رخ مي‌نمايد.

.

..

کتاب خوبی بود.

نمی دونم چرا این اوخر هر کتابی که می خونم به نظرم رتبه ی خوبی میگیره.

آدلف

نویسنده: بنژامین کنستان

مترجم: مینو مشیری

انتشارات: ثالث

136 صفحه

قیمت : 2800 تومان

 

 کتاب رنگ و بوی کهنه‌ دارد چون وقتی کتابی نزدیک به دویست سال پیش نوشته شده باشد توقعی جز این نیز نیست. باوجود این حرف‌ها به خواندنش می‌ارزد.

.

..

منتقدها می‌گویند «آدلف» شاهکار روانشناختی عشق است و آن را سفاکانه‌ترین و تلخ‌ترین رمان عشقی نیز خوانده‌‌اند.

 آدلف یک ضد قهرمان  از خود بیگانه و درون گراست که عاشق زنی ده سال بزرگتر از خودش می شود. «کنستان» در آن عمیق‌ترین و صادقانه‌ترین احساسات و شورانگیز‌ترین بستگی‌های عاطفی را تجزیه و تحلیل می‌کند و نشان می‌دهد که  چرا و چگونه در گذر زمان این احساسات و بستگی‌ها به تدریج رنگ می‌بازد.

.

..

وسعت مفاهیم و منظرهای روانشناختی رمان آدلف و شباهت آنها با بیشتر واقعیات عشقی که در نزدیکی ما اتفاق می افتند حیرت آور است.

دکتر نون زنش را بیشتر از مصدق دوست دارد

نویسنده: شهرام رحیمیان

انتشارات: نیلوفر

109 صفحه

قیمت : 2500 تومان

 

اول که کتاب رو شروع کردم ، فکر کردم که تو انتخابش اشتباه کردم ولی صبر کردم تا آخر کتاب. انصافاً کتاب خوبی بود.

کتاب شیوه ی جدیدی از ادبیات سیاسی است که به درون شخصیت های درگیر در سیاست می پردازد. کتاب در مورد شخصیتی به نام دکتر نون است که در صحنه سیاست، بین عشق و سیاست عشق را انتخاب می کند و در نتیجه این انتخاب دیگر قهرمان نیست.

به نظر من کتاب فرهنگ قهرمان پروری ما را زیر ذره بین قرار می دهد و به ما گوشزد می کند که چرا همیشه انسان باید ویژگی های انسانیش را نادیده بگیرد تا از خود یک فهرمان بسازد و چنانچه اینکار را انجام ندهد خائن محسوب شود؟

.

..

دکتر امینی گفت: « من فکر میکردم فقط قهرمانا احمقن، اما حالا می بینم  انگار خیانتکارام از حماقت چیزی از قهرمانا کم ندارن. ...»

عقاید یک دلقک

نویسنده: هانریش بل

مترجم: محمد اسماعیل زده

انتشارات: نشر چشمه

353 صفحه

قیمت: 5500 تومان

 

داستان دلقکی است که جنگ را از سر گذرانده است ولی درگیری اصلیش مسائل انسانی است. هانس اشنیر یک دلقک است و بدون توجه به ایدئولوژی های چپ و راست و یا تفکراتی مانند پاداش آخرت و ... که تفکرات انسان را محدود می کند ،سعی می کند که انسان باشد. یک انسان ... با همۀ نقص هایش.

.

..

کتاب تک­گویی بلندی، ساخته از عقاید آدمی سرخورده و مایه گرفته از خاطره­های شخصی است که تنها چند مکالمه تلفنی و ملاقات کوتاه پدر آن را قطع می­کند.

کتاب "عقاید یک دلقک" وضعیت بحرانی نسل جنگ و نسل بعد از جنگ آلمان را آگاهانه به تصویر می کشد. نسلی گرفتار در بحران های اقتصادی، اجتماعی، اخلاقی، روانی و روحی، نسلی که در میان ارزش های فروریخته و ارزش های نوبنیان دست و پا می زند.

و خواهان جامعه ای انسانی و آرمانی است بدون هر گونه رنگ ریا و تزویر. آدم های دوست داشتنی در رمان بل، آدم هایی اند که به نوعی پاک باخته یا رندند یا ساده دل. و لو این که آن ها نقش فرعی در داستان داشته باشند مورد ستایش بل قرار می گیرند.

.

..

کتاب خوبی بود و خوندنش رو توصیه میکنم.

وقتی نیچه گریست

نویسنده: اروین یالوم

مترجم: سپیده حبیب

انتشارات: کاروان

476 صفحه

قیمت: 5500 تومان

 

موضوع کتاب حول سه شخصیت برجسته واقعی می گردد ولی با داستانی کاملاً تخیلی.

اين كتاب خيالي در جواني فرويد رخ مي دهد، وقتي او بيست و شش ساله است. دكتر بروير، استاد و دوست نزديك به فرويد، يكي از معروف ترين اساتيد و پزشكان در سرتاسر اروپا است. در اين زمان در كنار علم پزشكي، فلسفه هم در آلمان در اوج خويش است و يكي از مشهور ترين انسان هاي آينده، ناشناس و روان پريش ماجراي رمان را شكل مي دهد: نيچه.

كتاب اما فراتر از يك رمان ساده است: كتاب، آموزشي به زبان ساده از روان شناسي است. نویسنده و مترجم آن هر روانشناس هستند که این خود نقطه قوتی برای کتاب است. بيشتر حجم كتاب به گفتگو هاي بين بروير و نيچه اختصاص يافته و در خلال اين گفتگو ها با پزشكي، روان شناسي، فلسفه( بخصوص اگزیستانسیالیسم) و وين زمان ماجرا آشنا مي شويم.

.

..

کتاب شاهکار نیست ولی از خواندنش لذت بسیار بردم و شما هم لذت خواهیدبرد.

1984

نویسنده: جورج اورول

مترجم: صالح حسینی

انتشارات: نیلوفر

272 صفحه

قیمت: 4500 تومان

 

 بن مایه ی این کتاب، نقد حکومت هایی از نوع کمونیستی و شبیه به اون هست ولی داستان این اثر را میشه تا حدود زیادی به شرایط حاکم بر تمام جوامع تحت سلطۀ حکومتهای استبدادی تعمیم داد.یه یک معنا:

داستان به طرزی زیبا کاملترین حالت یک حکومت استبدادی را توصیف میکند.

کتاب ۱۹۸۴ در شهر لندن رخ میدهد. کره زمین بین سه ابر قدرت تقسیم شده است. نام این ابرقدرتها آشناست: اقیانوسیه(ایالات متحده)، اروسیه(روسیه) و شرقاسیه(چین). سالهاست که اینها با هم در جنگند، جنگی که هیچ پیروزی ندارد .هدف جنگ نیز دو چیز است: ۱- مصرف تولیدات مازاد جامعه صنعتی و ۲- ایجاد جوی “ویژه” که جامعه طبقاتی نیازمند آن است. این سه قدرت به تناوب با یکدیگر متحد میشوند و با قدرت سوم در می افتند. کشور اقیانوسیه که داستان در آن رخ میدهد توسط حزبی اداره میشود که به اصول اینگساک (English Socialism) وفادار است. جامعه به سه طبقه تقسیم میشود: اعضای داخلی حزب، اعضای بیرونی حزب و کارگران که بیش از چهار پنجم جمعیت را تشکیل میدهند. حزب و یا در واقع اعضای داخلی آن با ایجاد یک حکومت استبدادی کامل قدرت مطلق را در اختیار دارند. آنها تاریخ را آنچنان تغییر میدهند که هیچ کس معیاری برای مقایسۀ وضعیت زندگی خود با آنچه قبل از روی کار آمدن حزب وجود داشته است ندارد و حزب به مردم اینطور القا کرده که وضعیت زندگی در طول حکومت آن همواره در حال بهبود بوده وهست.

این جامعه رهبری دارد به نام “ناظر کبیر” (Big brother) و کسی دقیقاً نمیداند این شخص مرده است یا زنده (یا اینکه اصولاً هیچکاه وجود داشته است). در این جامعه در هر مکانی توسط دوربینهایی به نام  “تله اسکرین” دیده می شوی؛ حتی در خانه و اتاق خوابت. در این جامعه “پلیس اندیشه” تمام زندگی روزمره تو را زیر نظر دارد: و اگر جرمی (حتی در ذهنت) مرتکب شوی “تبخیر” میشوی. این نظام نه تنها جسم که ذهن و درون افراد را هم تحت سلطه خودش در آورده است. مثلاً در جایی از صفحات پایانی کتاب می نویسه:

جولیا گفته بود:« نمیتوانند به دورنت وارد شوند.» اما می توانستند. اوبراین گفته بود: « آنچه اینجا بر سرت می آید، همیشگی است.» گفته ی درستی بود. داغ کردارهایت بر پیشانیت بود و زدودنی نبود. چیزی در سینه ات کشته شده بود، سوخته شده بود، داغ خورده بود.

.

..

نکته ی قابل توجه این کتاب به نظر من  هشدار دادن اورول درباره این نظریه ی تقریباً جدیده: همه چیز در ذهن انسان وجود داره . این کتاب هشدار میده که این نظریه میتونه همون قدر که مثبت باشه منفی هم باشه. تمام توجیهات دیکتاتورهای این کتاب بر این اساس بود و از نظر منطقی غیر قابل رد. یعنی در عین حال که می دونستیم که دارن اشتباه می کنند، از نظر اینکه همه چیز دز ذهن انسان اتفاق می افته درست و قابل توجیه به نظر می رسیدن.

من از این کتاب لذت بردم چون در عین حال که بسیار ساده  و قابل درک و فهم برای همه نوشته شده، هر جمله ی اون مفهومی بزرگ رو در خودش داره.